تاریخ پست:1398/8/8 9:19
امروز گوش ایزد؛ چهاردهم آبان‌ماه زرتشتی

زادروز دانشمند پارسی؛ پدر نیروی اتمی هند در چنین روزی

امرداد

زادروز دانشمند پارسی؛ پدر نیروی اتمی هند در چنین روزیامروز گوش ایزد از ماه آبان سال 3757 زرتشتی، روز پرهیز از خوردن گوشت، چهارشنبه هشتم آبان‌ماه 1398 خورشیدی، 30 اکتبر 2019 میلادی

در چنین روزی، 30 اکتبر 1909 میلادی، دانشمند پارسی دکتر «اچ. جهانگیر بابا» پدر نیروی اتمی هند زاده شد.

دکتر «اچ. جهانگیر بابا» دانشمند ایرانی تبارِ اتمی هند 30 اکتبر 1909 در یک خانواده پارسی در شهر بمبئی (مومبای) زاده شد. وی که دانش‌آموخته‌ی انگلستان در دانش فیزیک بود در دوران تحصیل موفق به کشف قسمت‌های نامکشوف اشعه اتمی شده بود. جهانگیر پس از فراغت از تحصیل، در آستانه‌ی جنگ جهانی دوم به هند بازگشت و به تحقیقات خود در رشته فیزیک اتمی ادامه داد و تلاش کرد تا در بنیاد تاتا (متعلق به پارسیان هند) یک مرکز تحقیقات اتمی با هدف ساختن کارخانه‌ی برق اتمی بنیاد شود.
دکتر بابا که پیش از نخستین آزمایش اتمی آمریکا به طرز ساخت سلاح اتمی پی برده بود پس از تأمین استقلال هند، نهرو نخست وزیر این کشوررا به تدریج وادار به قبول طرح خود کرد که هند باید در علم و تکنولوژی استقلال کامل داشته باشد. نهرو در سال 1962 پس از اینکه مرز شمالی هند مورد تعرض چینی ها قرار گرفت طرح اتمی دکتر بابا را پذیرفت و هند دارای دندان اتمی شد. دکتر بابا بعدا به ریاست انستیتوی انرژی اتمی هند منصوب شد و در این سمت، مقدمات اتمی کردن کامل هند را فراهم ساخت.
دکتر جهانگیر بابا در اوج پیروزی و شهرت، 24 ژانویه 1966  در جریان سقوط یک جت بوئینگ ایرایندیا از نوع 707 در کوههای آلپ (سویس) کشته شد. در این سانحه 116 تن دیگر هم کشته شدند.
دکتر بابا هنگام مرگ 57 سال داشت. وی برای شرکت در یک نشست سازمان ملل درباره انرژی اتمی عازم اروپا بود که در سانحه‌ی هوایی کشته شد.
نیاکان این پارسیان زمانی از میهن خود ایران به هند مهاجرت کردند.

امروز گوش ایزد؛ چهاردهم آبان‌ماه زرتشتی

روز «گوش» نام این ایزد در اوستا «گئوش» آمده به چم «جهان». چهاردهمين روز هر ماه با اين ايزد در پيوند است.  ایزد گوش نگهبان همه جهان هستی است. این روز یکی از چهار روز پرهیز از خوردن گوشت است. زرتشتیان این روز را «نبر» می‌نامند و از کشتن حیوانات و خوردن گوشت خودداری می‌کنند. گویند در این روز باید جشن گرفت.

من ز بهر سماع خواهم گوش

بی‌سماعم مدار در هر حال

امروز، روز «گوش ایزد» چهاردهمین روز از گاهشمار زرتشتی است. بنابر گاهشمار زرتشتی که دیرینگی آن به روزگار پیش از اسلام می‌رسد، هر ماه، ٣٠ روز دارد و هر کدام از این ٣٠ روز، نامی  و امروز، روزی است که نامش «گوش» است. گوش، یک ایزد است و عنوان ایزد برای آن‌چیزهایی کاربری دارد که ستودنی هستند، یعنی داده‌های نیک اهورایی که در خور ستایشند. گوش‌ایزد، ستودنی است آن اندازه که حتا یکی از یشت‌های اوستا، به این ایزد ویژه شده است. «گوش‌یشت» یا «درواسپ‌یشت»، آن یشتی است که در‌آن از «گوش‌ایزد» سخن رفته است.

واژه‌ی «گِوش» یا «گئوش» بارها در «گات‌ها» (سروده‌های اشوزرتشت)، در «اوستا» و در نوشته‌های پهلوی آمده است. واژه‌ی گئوش همچون واژگان بسیار دیگری که معناهایی گوناگون دارند، چند معنا دارد که بی‌گمان باید در جمله معنایش کرد. این واژه به معنای «گیتی» و «مجموعه‌ی آفرینش» و از سویی دیگر به معنای «گاو» است، البته این معنا یعنی گاو نیز در استوره‌های ایرانی، همان «آفریده»  یا گیتی است. گوش يا گئوش در اوستا هم به معني گاو و هم به معنی گيتی آمده است. «اورو» نيز  كه به معنی روان است همراه با واژه‌ی گئوش، معنی روان جهان يا روان گاو را می‌رساند. «گئوش‌ارورون» نگاهدار گله‌ها و چارپايان سودمند است. گاو در استوره‌ها، نماد گيتی است و از ديدگاه فلسفی نماد زندگی دنيوی و خاكی است.

بنابر باور ایرانیان گوش‌ایزد، پاسدار و نگهبان جانداران سودمند است که این خویشکاری با معنای این ایزد، هم‌خوانی دارد. یعنی آزردن جانداران سودمند به نوعی به معنای آزار آفرینش، به معنای آزار گیتی‌ست.

ایزد گوش برای پاسداری از جانداران سودمند، به همراهیِ «ماه ایزد» و «رام‌ایزد» به یاریِ «وهمن امشاسپند» می‌شتابد. پس ماه ایزد، رام‌ایزد و گوش‌ایزد، یارانِ «وهمن امشاسپند» در این خویشکاری هستند.

زرتشتیان از دیرباز در این ۴ روز از ریختن خون جانوران و از خوردن گوشت آن‌ها پرهیز می‌کنند و این کار برای نگهبانی از شمار جانوری و سلامتی انسان‌ها انجام می‌شود.

پرهیز از کشتن و خوردن جانوران همچون یک قرارداد کلی است برای آن‌که در این ۴ روز، جانوران در امان باشند.

تصور کنید که این قرارداد از این دایره‌ی کوچک (هازمان زرتشتی) فراتر رود و جهانیان در این ۴ روز بر خود بایسته بدانند که از کشتن جانوران و خوردن خوراک‌های گوشتی بپرهیزند؛ بی‌گمان که آمار کشتار جانوران به اندازه‌ی بسیاری پایین خواهد آمد و از سویی برای انسان‌ها تمرینی خواهد بود برای خوردن خوراک‌های گیاهی.

روز «گوش‌ایزد» همچون یک تلنگر، هر ماه، به ما «مجموعه‌ی آفرینش» را یادآوری می‌کند. گوش‌ایزد، همچون رام‌ایزد و ماه ایزد و وهمن‌امشاسپند، تلنگری است تا «گیتی» را از یاد نبریم و یادمان نرود که بخشی از این مجموعه هستیم، اگر بخشی از هستی را بیازاریم، آزرده خواهیم شد. گویند در این روز باید جشن گرفت.

سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش

گوش‌روز ای نگار مشكين‌ خال

گوش بربط بگير و نيک بمال

من ز بهر سماع خواهم گوش

بی‌سماعم مدار در هر حال

 

اندرزنامه آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

پرورش گوش اورون کن، گاو به ورز آموز.

 

اندرزنامه آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار:

به (گوش) اندرون گاو ساله، به مرز / ببند و بیامرز بر گاو، ورز


یاد روز هشتم آبان‌ماه:

-در سال 1293 خورشیدی، دولت احمدشاه قاجار، اعلام بی طرفی خود را در جنگ جهانی اول اعلام کرد.


تاریخ پست:1398/8/8 9:19 اشتراک گذار ی در تلگرام
شمار بازدید :662

دیدگاه هموندان

نام : فرید زمان : ۸ آبان ۱۳۹۸ _ ۱۲:۵۲:۰۲

البته جهانگیر بابا بیشتر از اینکه برای ساخت جنگ افزار اتمی شهرت داشته باشد، برای پژوهشهایش در فیزیک اتمی و نیز ساخت نخستین رآکتور اتمی برق هسته ای هند شهرت دارد.

ثبت دیدگاه

نام

رايانامه

ديدگاه

دیدگاه خصوصی است



هموندی در خبرنامه

آدرس رایانامه (:ایمیل) خود را وارد کنید تا خبرنامه ی امرداد روزانه نوشتارهایمان را برای شما بفرستد

Real Time Analytics